1. Pierogi z Makiem
Słodkie pierogi, często podawane na Wigilię w niektórych regionach Polski.
Składniki:
- Ciasto: 500g mąki pszennej, ok. 250-300 ml ciepłej wody, 2 łyżki oleju lub roztopionego masła, szczypta soli.
- Farsz: 300g maku (niebieskiego), 100g orzechów włoskich (posiekanych), 50g rodzynek, 3 łyżki miodu, 1 łyżka masła, skórka otarta z cytryny, opcjonalnie kieliszek rumu lub olejek migdałowy.
Przygotowanie:
- Farsz: Mak zalej wrzątkiem i gotuj ok. 30 minut. Odcedź i zmiel dwukrotnie w maszynce. Na patelni rozpuść masło z miodem, dodaj mak, bakalie (orzechy, rodzynki) i skórkę z cytryny. Smaż chwilę, mieszając, aż masa zgęstnieje. Wystudź.
- Ciasto: Mąkę przesiej na stolnicę, dodaj sól. Wlewaj stopniowo ciepłą wodę wymieszaną z tłuszczem, zagniatając elastyczne, gładkie ciasto. Przykryj ściereczką na 15 minut (by “odpoczęło”).
- Lepienie: Ciasto rozwałkuj cienko. Wycinaj kółka szklanką. Na środek każdego nakładaj łyżeczkę farszu makowego, składaj na pół i dokładnie zlepiaj brzegi.
- Gotowanie: Wrzucaj na osolony wrzątek. Gotuj ok. 2-3 minuty od wypłynięcia. Podawaj polane roztopionym masłem, opcjonalnie posypane cukrem pudrem.
2. Sałatka Śledziowa z Jabłkiem i Porem
Orzeźwiająca sałatka ze śmietanowym sosem.
Składniki:
- 5-6 płatów śledziowych (matiasy),
- 1 duże twarde jabłko (np. Ligol lub Szara Reneta),
- 1 biała część pora,
- 3 łyżki gęstej śmietany 18% (lub jogurtu greckiego),
- 1 łyżka majonezu,
- 1 łyżeczka soku z cytryny,
- Sól, świeżo mielony pieprz, szczypta cukru.
Przygotowanie:
- Śledzie wymocz w zimnej wodzie (ok. 2-3h), zmieniając wodę dwukrotnie, by pozbyć się nadmiaru soli. Osusz i pokrój w kostkę lub paski.
- Pora przekrój wzdłuż, dokładnie umyj, a następnie pokrój w cienkie półplasterki. Możesz go przelać wrzątkiem, jeśli chcesz złagodzić ostrość.
- Jabłko obierz (lub zostaw ze skórką dla koloru) i pokrój w kostkę. Skrop sokiem z cytryny, by nie ściemniało.
- W misce wymieszaj śmietanę z majonezem, dopraw pieprzem i odrobiną cukru (sól ostrożnie, bo śledzie są słone).
- Połącz wszystkie składniki z sosem. Odstaw do lodówki na minimum godzinę, by smaki się “przegryzły”.
3. Krokiety z Kapustą i Grzybami
Klasyk wigilijny, idealny do czerwonego barszczu.
Składniki:
- Naleśniki: 2 szklanki mąki, 1 szklanka mleka, 1 szklanka wody gazowanej, 2 jajka, szczypta soli, łyżka oleju.
- Farsz: 500g kapusty kiszonej, 50g suszonych grzybów, 1 duża cebula, liść laurowy, ziele angielskie, sól, pieprz, olej do smażenia.
- Panierka: 2 jajka, bułka tarta.
Przygotowanie:
- Farsz: Grzyby namocz (najlepiej przez noc), ugotuj do miękkości, odcedź i drobno posiekaj. Kapustę zalej wodą, dodaj przyprawy (liść, ziele) i gotuj do miękkości (ok. 1h). Odcedź i posiekaj. Cebulę pokrój w kostkę i zeszklij na oleju. Dodaj kapustę i grzyby, smaż razem ok. 10 minut, doprawiając solą i dużą ilością pieprzu.
- Naleśniki: Zmiksuj składniki na ciasto. Smaż cienkie naleśniki na rozgrzanej patelni.
- Składanie: Na środek każdego naleśnika nałóż porcję farszu. Złóż boki do środka i zwiń w rulon.
- Smażenie: Gotowe krokiety maczaj w roztrzepanym jajku, obtaczaj w bułce tartej i smaż na złoty kolor na oleju z obu stron.
4. Piernik “Ptasie Mleczko”
Ciasto deserowe łączące korzenny spód z puszystą pianką.
Składniki:
- Ciasto piernikowe: 2 szklanki mąki, 1 szklanka cukru, 1 szklanka mleka, 1/2 szklanki oleju, 2 jajka, 2 łyżki kakao, 2 łyżki przyprawy do piernika, 1 łyżeczka sody oczyszczonej, 2-3 łyżki powideł śliwkowych.
- Masa (Ptasie Mleczko): 500ml śmietanki 30% lub 36%, 1 galaretka cytrynowa (rozpuszczona w 1/2 szklanki wody), 2-3 łyżki cukru pudru.
- Polewa: 100g gorzkiej czekolady, 50g masła.
Przygotowanie:
- Ciasto: Jajka zmiksuj z cukrem. Dodaj mokre składniki (mleko, olej, powidła), a następnie suche (mąka, kakao, przyprawa, soda). Wymieszaj do połączenia. Piecz w temp. 180°C przez ok. 40-45 min (do “suchego patyczka”). Wystudź i przekrój poziomo na dwa blaty (lub upiecz jeden niższy spód, jeśli wolisz więcej pianki).
- Masa: Rozpuść galaretkę w gorącej wodzie i wystudź (musi być płynna, ale zimna). Ubij mocno schłodzoną śmietankę z cukrem pudrem. Pod koniec ubijania wlewaj cienkim strumieniem zimną galaretkę.
- Składanie: Na dolny blat piernika wyłóż tężejącą masę śmietanową. Przykryj drugim blatem (lub zostaw samą piankę na wierzchu, jak na zdjęciu, i polej czekoladą).
- Polewa: Rozpuść czekoladę z masłem w kąpieli wodnej. Polej ciasto. Schłodź w lodówce.
5. Czerwony Barszcz z Suszonymi Grzybami (i Uszkami)
Czysta zupa na zakwasie lub burakach, podawana z uszkami.
Składniki:
- 1,5 kg buraków,
- Włoszczyzna (marchew, pietruszka, seler, por),
- Garść suszonych grzybów,
- 2 ząbki czosnku,
- Liść laurowy, ziele angielskie, pieprz ziarnisty, majeranek.
- Zakwas buraczany (ok. 0.5 litra) LUB ocet/sok z cytryny do smaku.
- Cukier, sól, pieprz do smaku.
Przygotowanie:
- Grzyby namocz i ugotuj w osobnej, niewielkiej ilości wody (nie wylewaj wywaru!).
- Warzywa obierz. Buraki pokrój w plastry lub zetrzyj. Wrzuć warzywa do garnka, zalej wodą (ok. 2,5-3l) i gotuj wywar.
- Gdy warzywa zmiękną, dodaj wywar z grzybów.
- Dodaj zakwas (lub ocet/sok z cytryny), aby utrwalić kolor i nadać kwasowość. Ważne: po dodaniu kwasu nie doprowadzaj zupy do silnego wrzenia, bo straci kolor! Tylko mocno podgrzej.
- Dopraw roztartym czosnkiem, majerankiem, solą, pieprzem i odrobiną cukru.
- Przecedź barszcz, aby był klarowny (“czysty”).
- Podawaj z uszkami (małymi pierożkami z grzybami) widocznymi na jednym ze zdjęć.
6. Śledzie po Cygańsku
Śledzie w pikantnym sosie pomidorowym z warzywami.
Składniki:
- 500g płatów śledziowych (matiasy),
- 1 duża cebula,
- 2-3 ogórki konserwowe,
- 1/2 słoika marynowanej papryki (lub świeża czerwona papryka),
- Sos: 4 łyżki ketchupu (pikantny), 2 łyżki koncentratu pomidorowego, 3 łyżki oleju, 1 łyżeczka musztardy, pieprz, cukier do smaku.
Przygotowanie:
- Śledzie wymocz, osusz i pokrój w kawałki (ok. 2-3 cm).
- Cebulę pokrój w piórka, ogórki i paprykę w kostkę lub paseczki.
- Na patelni rozgrzej olej, zeszklij cebulę (nie przypal). Dodaj koncentrat i ketchup, chwilę przesmaż, wystudź sos.
- W misce wymieszaj zimny sos z pokrojonymi warzywami (ogórek, papryka) i musztardą.
- Dodaj śledzie, wymieszaj dokładnie. Odstaw do lodówki na min. 24h.
7. Pierogi (Tradycyjne z Kapustą i Grzybami)
To zdjęcie (1000142351) przedstawia klasyczne pierogi z okrasą z cebulki. Zakładamy, że to wersja wytrawna.
Składniki:
- Ciasto: Jak w przepisie na Pierogi z Makiem (mąka, woda, olej, sól).
- Farsz: Identyczny jak do Krokietów (kapusta kiszona, grzyby suszone, cebula).
- Okrasa: 2 cebule, 4 łyżki oleju lub masła.
Przygotowanie:
- Przygotuj ciasto i farsz (z kapusty i grzybów) zgodnie z wcześniejszymi instrukcjami.
- Rozwałkuj ciasto, wycinaj kółka, nakładaj farsz i zlepiaj.
- Gotuj w osolonym wrzątku.
- Okrasa: Cebulę pokrój w drobną kostkę i usmaż na złoto na oleju.
- Ugotowane pierogi wyłóż na talerz i obficie polej zeszkloną cebulką.
8. Śledzie Marynowane w Słoiku (W occie)
Domowe śledzie w zalewie octowej z cebulą i marchewką.
Składniki:
- 500g świeżych lub lekko solonych śledzi (płaty),
- 2 cebule,
- 1 marchewka,
- Zalewa: 1 szklanka wody, 1/2 szklanki octu 10%, 2 łyżki cukru, 1 łyżeczka soli, 3 liście laurowe, 5 ziaren ziela angielskiego, 1 łyżeczka gorczycy.
Przygotowanie:
- Zalewa: Zagotuj wodę z octem, cukrem, solą i przyprawami. Dodaj pokrojoną w plasterki marchewkę i gotuj 3 minuty (by lekko zmiękła). Dodaj pokrojoną w piórka cebulę, zagotuj i zdejmij z ognia. Wystudź całkowicie.
- Śledzie (jeśli słone – wymocz) pokrój na kawałki.
- W słoiku układaj warstwami śledzie, wyłowioną z zalewy cebulę i marchewkę.
- Zalej wszystko zimną zalewą octową. Zakręć i wstaw do lodówki na 2-3 dni przed spożyciem.
9. Krokiety z Boczkiem i Pieczarkami
Wariant mięsny krokietów, bardziej sycący.
Składniki:
- Naleśniki: (jak w przepisie wyżej).
- Farsz: 500g pieczarek, 200g wędzonego boczku, 1 duża cebula, 150g startego żółtego sera (opcjonalnie, do sklejenia farszu), sól, pieprz, natka pietruszki.
Przygotowanie:
- Boczek pokrój w kostkę i wytop na patelni. Gdy będzie chrupiący, zdejmij go (zostawiając tłuszcz).
- Na tłuszczu z boczku zeszklij posiekaną cebulę.
- Dodaj starte na tarce lub drobno pokrojone pieczarki. Smaż, aż odparuje z nich cała woda.
- Wymieszaj pieczarki z boczkiem. Dopraw solą (ostrożnie, boczek jest słony) i pieprzem. Dodaj posiekaną natkę.
- Gdy farsz lekko przestygnie, możesz dodać starty ser.
- Nakładaj farsz na naleśniki, zwijaj, panieruj (jajko + bułka tarta) i smaż na złoto.
Smacznego!